ADR là gì?

Ngày đăng 07/07/2016

 1. Phản ứng bất lợi của thuốc (ADR) là gì?

      Phản ứng bất lợi của thuốc là một phản ứng độc hại, không được định trước và xuất hiện ở liều thường dùng cho người để phòng bệnh, chẩn đoán hoặc chữa bệnh hoặc làm thay đổi một số chức năng sinh lý.

      Định nghĩa này không bao gồm những phản ứng do dùng sai thuốc, dùng sai liều, dùng liều cao có chủ định hoặc vô tình.

 

2. Phân loại phản ứng bất lợi của thuốc

2.1. Phân loại theo tần suất gặp

Thường gặp Ít gặp Hiếm gặp
ADR > 1/100 1/1000 < ADR< 1/100 ADR < 1/1000

2.2. Phân loại theo mức độ nặng của bệnh do phản ứng bất lợi của thuốc gây ra

Nhẹ Trung bình Nặng Tử vong
Không cần điều trị, không cần giải độc và thời gian nằm viện không kéo dài. Cần có thay đổi trong điều trị, cần điều trị đặc hiệu hoặc kéo dài thời gian nằm viện ít nhất 1 ngày. Có thể đe dọa tính mạng, gây bệnh tật lâu dài hoặc cần chăm sóc tích cực. Trực tiếp hoặc gián tiếp liên quan đến tử vong của bệnh nhân.

2.3. Phân loại theo type

 Type A Type B 

- Tiên lượng được.

- Thường phụ thuộc liều dùng (do đó, ADR type A thường gặp đối với các thuốc có phạm vi điều trị hẹp).

- Là tác dụng dược lý quá mức hoặc là một biểu hiện của tác dụng dược lý ở một vị trí khác.

- Thường không tiên lượng được.

- Không liên quan đến các đặc tính dược lý đã biết của thuốc.

- Thường có liên quan đến các yếu tố di truyền hoặc miễn dịch, u bướu hoặc các yếu tố gây quái thai.

 Ví dụ như NSAIDs gây loét dạ dày chảy máu, chảy máu khi dùng thuốc chống đông...  

 

3. Các biện pháp hạn chế phản ứng bất lợi của thuốc

3.1. Hạn chế số thuốc dùng

- Chỉ kê đơn các thuốc thật sự cần thiết.

- Nếu bệnh nhân đang sử dụng đồng thời quá nhiều thuốc thì cần cân nhắc dể tạm ngừng những thuốc chưa thật sự cần thiết. Cần đánh giá có tương tác bất lợi không trước khi kê đơn hoặc phát thuốc.

- Kiểm tra và hỏi bệnh nhân về những thuốc bệnh nhân đang dùng.

3.2. Nắm vững thông tin vè loại thuốc đang dùng cho bệnh nhân

- Hiểu rõ tính chất dược lý, tương tác, cơ chế chuyển hóa và ADR của thuốc. Chỉ nên kê đơn những thuốc đã biết đầy đủ thông tin.

- Thường xuyên tham khảo, cập nhật các thông tin về thuốc và tương tác thuốc.

- Thận trọng khi kê đơn những thuốc dễ xảy ra tương tác, đặc biệt là các tương tác do vô tình như tương tác của thuốc với thức ăn, với rượu...

3.3. Nắm vững thông tin về các đối tượng bệnh nhân có nguy cơ cao

Trẻ em, người cao tuổi, có cơ địa dị ứng, có bệnh lý về gan, thận và các bệnh nhân có bất thường về gen.

3.4. Theo dõi sát bệnh nhân, phát hiện sớm các biểu hiện của phản ứng bất lợi do thuốc và có những xử trí kịp thời.

 


Tin khác